Chi Phí & Rủi Ro
Quan điểm chính của tôi khi đầu tư nằm ở mục phân tích về các chi phí, và cân đối rủi ro - Sau đó ước lượng với kỳ vọng lợi nhuận và đưa ra quyết định mua bán.
Vậy cách phân tích Chi phí và Rủi ro cho 1 dự án đầu tư như thế nào ?
CHI PHÍ
Lợi nhuận là thứ mơ hồ trong tương lai, bị ảnh hưởng bởi rủi ro, chỉ duy nhất chi phí là thứ bạn đã bỏ ra thực. Và đôi khi chi phí bạn phải trả còn cao hơn thứ bạn nhận được.
Các dạng chi phí thường gặp
Chi phí thực: Số tiền thực bạn bỏ ra mua bán tài sản. VD 100Mil
Chi phí cơ hội: Chênh lệch lợi nhuận của 2 cơ hội tốt nhất khi bạn bỏ vốn. VD cơ hội A sinh lãi 10Mil, cơ hội B sinh lãi 5Mil. Vậy chi phí cơ hội của 2 lựa chọn này là 10-5 = 5Mil.
Đây là loại chi phí thường gặp, nếu bạn bỏ nhầm 100Mil mua 1 cổ phiếu A tăng 10%/năm thay vì cổ phiếu B tăng 20% thì chi phí cơ hội của bạn là (100Mil x 20% - 100Mil x 10%) = 10Mil. Tức khoản đầu tư tính ở chi phí này là hòa vốn thay vì lãi 10%
Chi phí Ẩn: Các chi phí vô hình không được nhìn ra, vẫn tính vào khoản đầu tư. Các dạng chi phí liên quan tới: Thời gian, sức khỏe tinh thần, thiên kiến, mở rộng cơ hội và quyền chọn ...
Chi phí Ẩn liên quan nhiều tới Nhận thức của bạn. Nhận thức bạn càng rộng, bạn càng nhìn ra những thứ trước đây bạn ít thấy. Chi phí này rất cao với những người "Chuyên gia" hiểu biết sâu về 1 lĩnh vực, nhưng lại hiểu biết không rộng.
Tính các chi phí Ẩn ví dụ: Bạn mất thời gian để nghiên cứu 1 dự án đầu tư, đầu tư xong vẫn dành thời gian lo lắng thành công, sức khỏe suy yếu, niềm tin bị gãy, khoản đầu tư thắt lựa chọn bạn lại. Sau đây là cách tính
Thời gian nghiên cứu trước đây: VD 10 tiếng - Quy đổi sức lao động trung bình cho 01 ngày lương là 500k/ngày. Càng nghiên cứu lưỡng lự không quyết định, chi phí này càng tăng
Thời gian lo lắng, theo dõi sau khi đầu tư: Tính tương tự, ngồi bảng điện phân tích chart, lo lắng không giải quyết vấn đề. Lấy ví dụ cũng 500k.
Sức khỏe: Các bệnh về thần kinh, suy nhược, mất ngủ ảnh hưởng tới công việc khác, dùng thuốc hoặc ăn uống bổ sung, ngoại hình kiệt quệ, yếu sức lực làm việc khác ... Các chi phí này không có thước đo cụ thể, chỉ bằng cảm giác bạn muốn tiếp tục sống như vậy
Thiên kiến: Bó hẹp tư duy của bạn, trở nên cố chấp, khó đưa ý tưởng mới vào đầu, chỉ mở rộng các thông tin phù hợp với niềm tin của mình, gây tranh cãi, mất mối quan hệ, cảm thấy dần cô đơn, không ai hiểu mình. Gạt ngay đi cái mới mà không tìm hiểu thêm
Quyền chọn: Chi phí này tính tới các khả năng nắm cơ hội của bạn trong tương lai. VD bạn All in toàn bộ tiền của mình vào 1 mã chứng khoán, khi cơ hội khác đến, bạn không thể nắm dù trên giấy tờ là giàu. Ngược vỡi BDS khi cơ hội đến, họ có thể thế chấp nhà, vay tiền nắm cơ hội. Việc đầu tư mà lâu dài hạn chế khả năng hành động của bạn là 1 chi phí.
Chi phí Chìm: Các khoản chi phí bỏ ra không thể thu hồi lại dù bất cứ kết quả nào xảy ra như thuế phí giao dịch, đầu tư vật chất, thương hiệu, R&D .. các khoản phí này dù thành công hay thất bại đều không thể thu hồi.
THỰC HÀNH TÍNH CHI PHÍ
Giả sử có 1 cơ hội mua đầu tư chứng khoán, vốn 100 triệu và giờ hãy tính chi phí cho khoản đầu tư này
Chi phí thực: 100Mil.
Chi phí cơ hội: Giả sử so với cơ hội an toàn nhất với lãi ngân hàng là 8%/năm - tức 8 triệu. Khoản đầu tư của bạn phải trên con số này.
Chi phí ẩn
Thời gian nghiên cứu: 500k
Thời gian quan sát dự án: Ví dụ bạn tính giữ trong 01 năm, mỗi ngày dành 10p cập nhật thông tin. Tổng thời gian: 10p x 365 = 3650p - Tương đương 60h quy đổi 30Mil.
Sức khỏe: Giả sử bạn khỏe, không ảnh hưởng
Thiên kiến: Dắt theo 1 hướng đầu tư, ngày càng ủng hộ mã chứng khoán trên, phủ nhận các cơ hội khác. Giả sử bạn đủ tỉnh táo vào không mất chi phí này
Quyền chọn: giả sử thanh khoản tốt, bạn có thể bán ra và không gặp vấn đề gì.
Chi phí chìm: Tạm tính thuế + Phí sàn: 0.2% là 200k.
Tổng chi phí đầu tư dự kiến 01 năm: ~ 131MIl.
Vậy với chi phí này - khoản đầu tư của bạn cần đạt tối thiểu 40% tăng trưởng/năm là có lãi. (Chưa tính rủi ro)
RỦI RO
Rủi ro ảnh hưởng trực tiếp tới khoản vốn, khoản lãi của bạn - Thường được chia làm các dạng rủi ro chính (Đa phần nằm ngoài kiểm soát của bạn) - Các dạng rủi ro chính.
Rủi ro thanh khoản: Tức bạn mua tài sản, mà đến lúc cần tiền bán không ai mua (Nhấn mạnh không ai mua chứ không phải là bán được giá rẻ) - Lúc này bạn giàu trên giấy, còn không có tiền. VD Các khu BDS bỏ hoang, không thế chấp được, kẹt tiền không biết bao giờ ra
Rủi ro lợi nhuận: Lợi nhuận thực tế thấp hơn kỳ vọng. VD người ta hứa hẹn bạn/hoặc bạn tự nghĩ ra khoản lãi này đều 10% trong 05 năm. Nhưng thực tế chỉ lãi được 2 năm, còn về sau chỉ lãi được 1%/năm. Rủi ro này làm gãy dòng tiền khi bạn đi vay nợ
Rủi ro Pháp Lý: Không được nhà nước công nhận tài sản hợp pháp, tranh chấp, thay đổi chính sách, luật... Rủi ro này ảnh hưởng tới quyền sở hữu, khai thác tài sản của bạn và tốn thời gian xử lý
Rủi ro ngành/nghề: Các biến động bất ngờ về ngành kinh doanh (như bạn đầu tư chứng khoán) làm biên lợi nhuận hẹp lại. Ngành thu hẹp, hoặc biến mất.
Rủi ro hành vi cá nhân: Đến từ chính bản thân bạn, khi các chi phí ẩn của sức khỏe làm não bộ hoạt động không ổn định, hành vi của bạn sẽ tự gây hại cho chính mình thông qua mua bán mất kiểm soát, phớt lờ đi rủi ro, tự hợp lý hóa sai lầm VD: Mình đầu tư dài hạn nên lỗ ngắn hạn không sao -> Bạn phủ nhận và không tìm hiểu nguyên nhân vì sao giá giảm, và hold to die.
Thông thường mọi người hay chia các kịch bản ra để kiểm soát rủi ro
Kịch bản A: Tốt nhất - Thị trường cao - Rủi ro thấp- Kỳ vọng tốt nhất và kiếm được 30%
Kịch bản B: Tương tự - Lãi còn 20%
Kịch bản C: Tệ nhất là xảy ra mọi rủi ro, thì mình còn lại cái gì ?
Duy nhất bài toán chia kịch bản này hoàn toàn dựa vào chủ quan - Tức Nhận thức của một người.
Mấu chốt: Rủi ro là vô hình, rất ít được lượng hóa thành con số cụ thể, nó thuộc về định tính, tức phù hợp với "khẩu vị" từng người. Có người coi đây là rủi ro cao, có ngưỡi nghĩ nó thấp
Vậy khi xác định rủi ro - Đa phần chúng ta chỉ lên kịch bản phản ứng lại, còn không thể quản lý được rủi ro vì nó nằm ngoài tầm với. Đây là việc phải cháp nhận rủi ro khi đầu tư.
Nên ứng phó với rủi ro không nằm ở việc bạn tính toán giỏi, mà chỉ cần nhìn vào "Tình huống tệ nhất" - Nếu như bạn vẫn chịu được - Thì đó là quản lý rủi ro
Giống như a Vượng khi làm BDS bằng dự án Royal City ở HN. A ấy hỏi 03 câu
Nhà thì ai cũng cần phải ở -> Thị trường
Thích làm đẹp cho đời -> Mong muốn cá nhân
Nếu làm sai thì chưa chết -> Quản lý rủi ro
Và như vậy a Vượng quyết định vào làm, và ngay trong ngày hôm sau gặp lãnh đạo ở Thanh Hóa, ký kết xong là bay về Ukraine (Bạn có thể xem lại Video này: https://www.youtube.com/watch?v=a1us4y0oc10
NGUỒN GỐC CHI PHÍ VÀ RỦI RO
Vậy thông qua liệt kê trên: Rủi ro và Chi phí của mỗi thương vụ đầu tư với từng người khác nhau là khác nhau!
Nên lợi nhuận kỳ vọng, mức chốt lời của họ là khác nhau.
Khi tính toán tới các thương vụ đầu tư - Là cơ hội hay không phụ thuộc vào sức của bạn. Thể hiện qua 02 thứ
Chi phí: Vốn của bạn đủ mạnh để vượt qua các chi phí, rủi ro - Và trong tình huống tệ nhất thì tài chính của bạn vẫn an toàn ?
Nhận thức - Tâm lý: Nhìn được điểm người khác không thấy, đi trước thiên hạ, thấy được độ lệch thị trường, không bị tổn hại về các chi phí tâm lý, thời gian, thiên kiến làm giảm chi phí ?
Khi bạn đầu tư - Làm mạnh 2 thứ này lên, thì chi phí đầu tư, rủi ro của bạn sẽ ngày càng thấp đi. Nên cùng 1 cơ hội, bạn sinh lãi nhiều hơn. Không chỉ tiền, lãi thời gian, lãi tâm lý, lãi quyền chọn...
TÍNH TOÁN CHI PHÍ & RỦI RO DỰ ÁN THỰC
Giờ đưa tất cả vào một khung chung:
Có 10 dự án đến tay bạn và cần lọc cơ hội: Bạn nhìn ra được chi phí, rủi ro - Thời gian lọc cơ hội nhanh chỉ trong 01 ngày. (Quan sát và lọc cơ hội)
Trong 10 dự án - Chọn được 02 dự án kỳ vọng tốt, rủi ro khống chế được, chi phí đầu tư tối thiểu, có gãy thì bạn cũng không sao (Phân tích và quản lý rủi ro)
Kiểm chứng: Tìm các thông tin, và diễn biến tiếp theo trong 1 khoảng thời gian tiếp, nếu thấy "Số liệu" đang đi theo bạn, có thể đầu tư.
Vào lệnh: Mua tài sản. Không nghĩ thêm về nên mua hay không mua, không phân tích tự làm tăng thiên kiến hay mất chi phí thời gian.
Lặp lại các bước trên. Ghi nhận số liệu mới cập nhật.
Khi thấy các dấu hiệu có thể đảo chiều -> Bán hàng trước tránh rủi ro thanh khoản.
Vậy quy trình ra quyết định này giúp bạn giảm thiểu điều gì ?
Chọn được cơ hội tốt ngay từ đầu, với sự lệch về phần thưởng và rủi ro.
Bớt thời gian tìm hiểu, thu về toàn độ nhiễu không liên quan
Bám theo các rủi ro có thể xảy ra, trong trường hợp tệ nhất vẫn sống.
Tránh rủi ro thanh khoản hay thị trường thay đổi làm rủi ro ngoài kiểm soát bằng cách ra hàng ở thời điểm phù hợp.
KẾT LUẬN
Quá khứ tôi cũng đã chạy theo các dự án có kỳ vọng lợi nhuận cao, mà không hề để ý cái giá mình phải trả hoặc rủi ro. Hold to đúng die.
Giờ tôi chuyển sang kiểm soát thứ trong tay mình: Chi phí và rủi ro. Bằng cách cắt giảm bớt chi phí, kiểm soát rủi ro bằng kết quả tệ nhất và ra tay trước.
Càng chạy theo lợi nhuận cao, càng mất thời gian tìm kiếm, mất thời gian quyết định, thời gian kiểm soát rủi ro...
Chúc các bạn thành công !
Last updated
Was this helpful?